Vì sao gà nuôi thả vườn dễ mắc bệnh khi trời mưa kéo dài?

Mưa kéo dài làm nền chuồng ẩm, khu thả đọng nước, thức ăn dễ mốc và thường xuyên bị stress. Bài viết giúp bà con nhận biết các nguyên nhân làm gà thả vườn dễ mắc bệnh và chủ động xử lý khu nuôi trong mùa mưa.

SỔ TAY CHĂM GÀ THẢ VƯỜN MÙA MƯA

Vì sao gà nuôi thả vườn dễ mắc bệnh khi trời mưa kéo dài?

Gà thả vườn thường xuyên tiếp xúc với đất, nước đọng, phân, côn trùng và các yếu tố ngoài môi trường. Khi trời mưa kéo dài, sân thả chậm khô, nền chuồng dễ ẩm, nguồn nước nhanh nhiễm bẩn và đàn gà phải tập trung trong khu trú mưa nhiều hơn.

Nước mưa không trực tiếp tạo ra bệnh. Nguy cơ tăng lên do nhiều thay đổi xảy ra cùng lúc như chuồng ẩm, không khí bí, thức ăn dễ mốc, nhiệt độ thất thường và mầm bệnh tồn tại lâu hơn trong môi trường.

Mưa kéo dài làm thay đổi nền chuồng, nguồn nước, nhiệt độ và mức độ tiếp xúc với mầm bệnh của đàn gà.

HIỂU NHANH VỀ NGUY CƠ

Từ một đợt mưa có thể hình thành cả chuỗi bất lợi

01 — Mưa kéo dài

Sân thả, chất độn chuồng và khu vực quanh máng chậm khô.

02 — Phân và chất bẩn tích tụ

Nền ẩm giữ bùn, phân và chất hữu cơ lâu hơn bình thường.

03 — Mầm bệnh có điều kiện tồn tại

Cầu trùng, nấm, ký sinh trùng và vi sinh vật gây bệnh dễ phát triển hoặc lan truyền.

04 — Đàn gà bị stress

Gà giảm vận động, thay đổi thân nhiệt, tập trung đông và dễ giảm sức chống chịu.

05 — Bệnh xuất hiện hoặc lây lan

Đường ruột, hô hấp, chân và da là những nhóm vấn đề cần được theo dõi sát.

NGUYÊN NHÂN 01

Nền chuồng và sân thả bị ẩm trong thời gian dài

Khi trời khô, ánh nắng và không khí giúp đất, phân cùng chất độn chuồng mất ẩm nhanh hơn. Trong những ngày mưa liên tục, nước không kịp thoát, đất chuyển thành bùn và phân hòa lẫn với nước quanh khu nuôi.

Gà thường xuyên bới nền, mổ thức ăn rơi và di chuyển qua nhiều khu vực. Bùn cùng chất bẩn bám vào chân, lông bụng và dụng cụ, làm mầm bệnh dễ được mang từ sân thả vào chuồng ngủ.

Nền ẩm kéo dài đặc biệt bất lợi đối với việc kiểm soát cầu trùng, giun sán, nấm và các vấn đề ở bàn chân. Nếu chỉ phủ thêm trấu mới lên phần nền đã sũng nước, độ ẩm bên dưới vẫn tiếp tục tích tụ.

Cần kiểm tra:

Chất độn vón cục, nền có mùi hôi, chân gà bám bùn, phân loãng tăng hoặc đàn giảm vận động.

Chất độn ẩm, bùn đất và phân tích tụ cần được xử lý ngay sau mỗi đợt mưa.

NGUYÊN NHÂN 02

Khu trú mưa bị che quá kín và thiếu thông thoáng

Khi mưa tạt, người nuôi thường hạ bạt hoặc che kín các mặt chuồng. Cách này có thể ngăn nước mưa nhưng đồng thời làm hơi ẩm, bụi và khí từ phân khó thoát ra ngoài.

Nếu bước vào chuồng và nhận thấy mùi khai rõ, mắt cay hoặc không khí bí, hệ thống thông gió đang chưa phù hợp. Amoniac cùng độ ẩm cao có thể kích thích mắt, mũi và đường hô hấp của gà.

Trong thời gian mưa, gà thường tập trung đông ở khu có mái che. Khoảng cách tiếp xúc gần, máng dùng chung và không khí lưu thông kém khiến các vấn đề hô hấp lan nhanh hơn trong đàn.

NGUYÊN NHÂN 03

Nước uống và thức ăn dễ bị nhiễm bẩn hoặc ẩm mốc

Gió mưa có thể làm nước bẩn, đất và phân bắn vào máng. Những máng đặt ngoài sân hoặc quá sát nền thường bị gà giẫm, làm nguồn nước nhanh đục và ô nhiễm.

Khi nhiều con cùng uống một nguồn nước bẩn, mầm bệnh đường ruột có thể lan qua đường phân – miệng. Gà con, gà mới chuyển chuồng hoặc đàn đang yếu thường chịu ảnh hưởng rõ hơn.

Cám bảo quản trong kho ẩm cũng có thể hút nước, vón cục và phát sinh nấm mốc. Bao cám đặt sát tường hoặc trực tiếp trên nền rất dễ bị ẩm từ bên dưới.

Cách hạn chế:

Kê máng cao vừa tầm gà, đưa thức ăn vào khu có mái che, thay nước khi bị đục và đặt bao cám cách nền, cách tường.

Chuồng bí, nền ẩm và nguồn nước bẩn làm sức khỏe đàn gà suy giảm nhanh hơn.

NGUYÊN NHÂN 04

Nhiệt độ thay đổi làm đàn gà bị stress

Mưa kéo dài thường đi kèm gió lạnh, độ ẩm cao và chênh lệch nhiệt độ giữa ngày với đêm. Gà bị ướt ngoài sân, sau đó vào chuồng kín, cần nhiều thời gian hơn để ổn định thân nhiệt.

Gà con, gà mới vận chuyển, đàn đang thay lông hoặc vừa chuyển thức ăn thường nhạy cảm hơn. Khi stress kéo dài, đàn có thể giảm ăn, chậm lớn và suy giảm sức chống chịu.

Sau mưa không nên thả đàn ngay khi sân còn lạnh, bùn nhiều và chưa thoát hết nước. Nên đợi khu thả ráo hơn, có ánh nắng nhẹ và quan sát đàn trước khi thả lại bình thường.

NGUYÊN NHÂN 05

Muỗi, dĩn, ruồi và vật chủ trung gian phát triển

Nước đọng trong rãnh, máng bỏ không, dụng cụ chứa nước và các hốc trũng quanh chuồng tạo điều kiện cho côn trùng sinh sản. Một số côn trùng hút máu có thể truyền ký sinh trùng giữa các cá thể.

Khu thả vườn nhiều bụi rậm cũng có thể thu hút chuột, chim hoang và động vật khác vào tìm thức ăn. Phân, chân hoặc cơ thể của chúng có thể mang chất bẩn vào máng ăn và khu nuôi.

Người nuôi nên phát quang cây cỏ sát chuồng, loại bỏ nước đọng, đậy các dụng cụ chứa nước và hạn chế chim hoang tiếp cận thức ăn.

QUAN SÁT ĐÀN SAU MƯA

Chia biểu hiện thành từng nhóm để dễ kiểm tra

Đường ruột

Giảm ăn, xù lông, phân loãng, mất nước, chậm lớn hoặc đứng tách đàn.

Hô hấp

Hắt hơi, chảy nước mắt, có dịch mũi, thở khó hoặc phát ra tiếng thở bất thường.

Chân, da và lông

Bàn chân trầy xước, da đỏ, lông bụng bẩn, chất độn dính quanh chân hoặc xuất hiện tổn thương.

Toàn thân

Nhợt mào, mệt, giảm vận động, uống nước bất thường hoặc số con yếu tăng nhanh.

Dọn nước đọng, thay chất độn ướt và làm sạch máng giúp giảm áp lực mầm bệnh.

TRONG 24 GIỜ SAU MƯA

Năm việc nên thực hiện theo thứ tự

BƯỚC 1 Kiểm tra nước tạt và vị trí dột

Xử lý mái, bạt và hướng nước vào chuồng nhưng vẫn giữ khoảng thông khí phía trên.

BƯỚC 2 Loại bỏ phần nền và chất độn bị ướt

Không phủ lớp mới lên phần nền đang sũng; cần lấy bỏ phần ẩm trước khi bổ sung chất độn khô.

BƯỚC 3 Làm sạch máng ăn và máng uống

Đổ bỏ nước đục, thức ăn ướt và cám đã rơi xuống nền.

BƯỚC 4 Quan sát toàn đàn

Theo dõi mức ăn, nước uống, tiếng thở, phân, mào và khả năng vận động.

BƯỚC 5 Tách những con có biểu hiện bất thường

Bố trí khu riêng khô, ấm và liên hệ thú y khi triệu chứng không cải thiện hoặc lan nhanh.

CHỦ ĐỘNG TRƯỚC ĐỢT MƯA

Chuẩn bị trước hiệu quả hơn xử lý khi đàn đã yếu

✔Làm rãnh thoát nước: không để nước từ sân cao chảy ngược vào chuồng.

 

✔Dự trữ chất độn khô: chuẩn bị sẵn trấu hoặc vật liệu phù hợp để thay ngay khi cần.

 

✔Che đúng hướng mưa: chắn nước tạt nhưng không bịt kín toàn bộ chuồng.

 

✔Giữ kho thức ăn khô: kê bao cám trên kệ và kiểm tra thường xuyên.

 

✔Thực hiện lịch vắc xin phù hợp: dựa trên độ tuổi đàn và tình hình dịch tễ địa phương.

 

✔Kiểm soát người và dụng cụ: không dùng chung máng, chổi hoặc dụng cụ giữa đàn khỏe và khu cách ly.

Chuồng khô, nước sạch, thông thoáng và an toàn sinh học là nền tảng phòng bệnh mùa mưa.

TÌNH HUỐNG KHÔNG NÊN CHỜ

Khi nào cần liên hệ thú y?

Cần báo người có chuyên môn khi đàn chết đột ngột, số con bỏ ăn tăng nhanh, xuất hiện khó thở, biểu hiện thần kinh, mào tím tái, tiêu chảy nặng hoặc bệnh lan rộng trong thời gian ngắn.

Nhiều bệnh có biểu hiện ban đầu tương đối giống nhau. Không nên chỉ nhìn màu phân, tiếng thở hoặc một hình ảnh đơn lẻ rồi tự phối nhiều loại thuốc. Việc dùng thuốc sai có thể làm chậm chẩn đoán và tăng chi phí.

Giữ khu nuôi khô và đàn ổn định là ưu tiên lớn nhất

Gà thả vườn dễ gặp vấn đề khi mưa kéo dài vì tiếp xúc nhiều với đất, nước đọng, phân, côn trùng và môi trường ngoài trời. Nền ẩm, chuồng bí, nước bẩn và nhiệt độ thay đổi tạo thành chuỗi điều kiện khiến đàn dễ suy yếu.

Người nuôi nên chủ động kiểm tra thoát nước, thay chất độn ướt, làm sạch máng, duy trì thông gió và quan sát đàn mỗi ngày. Xử lý sớm ngay sau mưa thường hiệu quả hơn chờ đến khi nhiều con cùng xuất hiện triệu chứng.

NÔNG TRẠI VIỆT

Cần tư vấn con giống và cách chăm sóc trong mùa mưa?

Liên hệ để được tư vấn độ tuổi con giống, cách chuẩn bị chuồng và hướng chăm sóc phù hợp với điều kiện nuôi.

Gọi tư vấn: 0567 44 1234 Xem các dòng gà giống